October 20, 2005

تنزل طنز به مسخره‌بازی در جمهوری اسلامی

در خبرها خواندم که عماد افروغ، نماینده اصول‌گرای مجلس نسبت به برنامه‌ی طنز «شب‌های برره» اعتراض کرده است.  تا به حال هیچ قسمتی از مجموعه‌ی طنز تلویزیونی «شبهای برره» را ندیده‌ام.  اولین باری که درباره‌ی این برنامه چیزی شنیدم در یک مهمانی دوستانه بود که یکی از دوستانم بخشی از این برنامه را در سالن انتظار سفارت ایران در لندن دیده بود و از جالب و خنده‌دار بودن و هنر نمایی مهران مدیری بسیار تعریف می‌کرد.  من در هوش و هنر هنرمندان ایرانی نظیر مهران مدیری شکی ندارم، اما نسبت به سیاست‌های طنز جمهوری اسلامی دل خوشی ندارم.   اما شگفتی من از اعتزاض افرادی نظیر عماد افروغ است که به عنوان یک اصول‌گرا از سیاست‌های فرهنگی و سیاسی جمهوری اسلامی دفاع می‌کند و این طنزها را در شأن جمهوری اسلامی نمی‌داند.  شما نمی‌توانید در کشور صدای هر معترضی را خفه کنید و به انواع و اقسام اتهامات منسوب کنید که مبادا به بزرگان و سیاست‌گزاران بر بخورد، و در عین حال حسرت طنزهای چارلی چاپلین را بخورید.  طنز ارزشمند آن است که واقعیت‌های تلخ جامعه را به زبانی صریح و هنرمندانه بیان کند، که علاوه بر این‌که خنده‌ آور است، مخاطب خویش را نیز به تفکر وادارد.  اما در کشوری که حتی نقد از نهادهای قدرتمند آن موجب دردسر است، دیگر جایی برای طنز اجتماعی و سیاسی باقی نمی‌ماند.  تنها باید ضعیف‌ترین قشر یا آسیب پذیر را مسخره کرد تا مردم بخندند.